Αν κάποια μέρα επικοινωνήσουμε ή συναντήσουμε έναν εξωγήινο πολιτισμό — τι κάνουμε; Πώς επικοινωνούμε; Ποιος αποφαίνεται εκ μέρους της Ανθρωπότητας; Και κυρίως: είναι ασφαλές να «μιλάμε»; Η επιστημονική κοινότητα δεν έχει ομόφωνη απάντηση, αλλά έχει αρχίσει να χαράσσει πρωτόκολλα και να θέτει τα σωστά ερωτήματα.
📖 Διαβάστε περισσότερα: Παράδοξο Fermi: Πού Είναι Όλοι οι Εξωγήινοι;
Κλίμακα Kardashev: Ο σοβιετικός αστρονόμος Nikolai Kardashev (1964) πρότεινε μία κλίμακα κατηγοριοποίησης πολιτισμών βάσει ενεργειακής κατανάλωσης: Τύπος Ι: χρησιμοποιεί ολόκληρη την ενέργεια του πλανήτη του (~10¹⁶ W). Τύπος ΙΙ: αξιοποιεί ολόκληρο το άστρο του (~10²⁶ W). Τύπος ΙΙΙ: κυριαρχεί ενεργειακά σε ολόκληρο τον γαλαξία (~10³⁶ W). Η Ανθρωπότητα; Σήμερα βρισκόμαστε περίπου στο 0,73 της κλίμακας Kardashev — μεταξύ Τύπου 0 και Ι.
Το Μήνυμα Arecibo (1974)
Στις 16 Νοεμβρίου 1974, το ραδιοτηλεσκόπιο «Arecibo» στο Πουέρτο Ρίκο εξέπεμψε ένα δυαδικά κωδικοποιημένο μήνυμα προς το σφαιρωτό αστρικό σμήνος Μ13 στον Ηρακλή — περίπου 25.000 έτη φωτός μακριά. Το μήνυμα περιείχε πληροφορίες για τους αριθμούς 1–10, τα δομικά στοιχεία του DNA, το σχήμα του ανθρώπου, το Ηλιακό Σύστημα και το ίδιο το τηλεσκόπιο Arecibo. Αν κάποιος το λάβει, θα φτάσει σε ~25.000 χρόνια — και η απάντηση θα χρειαστεί άλλα 25.000 χρόνια για να επιστρέψει.
Voyager Golden Record
Αντίθετα με το Arecibo, όπου «φωνάξαμε στον ουρανό», τα Voyager 1 και 2 (1977) φέρουν μαζί τους χρυσούς δίσκους — το Golden Record. Κάθε δίσκος περιέχει ήχους πουλιών, παλιρροίες, μουσική από 27 πολιτισμούς, χαιρετισμούς σε 55 γλώσσες, εικόνες ανθρώπινου σώματος και επιστήμης, και οδηγίες αναπαραγωγής βασισμένες σε θεμελιώδη φυσικά μεγέθη. Σχεδιάστηκε από την ομάδα του Carl Sagan στο Cornell. Είναι η μοναδική ανθρώπινη «κάρτα επίσκεψης» που ταξιδεύει έξω από το Ηλιακό Σύστημα.
METI: Πρέπει να Στέλνουμε Μηνύματα;
Η διαμάχη για το METI (Messaging Extraterrestrial Intelligence) — δηλαδή η ενεργητική εκπομπή προς εξωγήινους — είναι έντονη. Αρκετοί επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού Stephen Hawking, προειδοποίησαν κατά αυτής:
«Αν εξωγήινοι επισκεφθούν ποτέ τη Γη, νομίζω ότι το αποτέλεσμα θα είναι παρόμοιο με αυτό που συνέβη όταν ο Columbus έφτασε στην Αμερική — κάτι που δεν πήγε καλά για τους ιθαγενείς.»
— Stephen Hawking, Into the Universe with Stephen Hawking, 2010Από την άλλη, άλλοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οποιοσδήποτε πολιτισμός ικανός να ταξιδέψει εδώ είναι τεχνολογικά τόσο προηγμένος που ήδη ξέρει για εμάς από τα ηλεκτρομαγνητικά σήματά μας που διαρρέουν από τη Γη εδώ και δεκαετίες.
Πρωτόκολλα Πρώτης Επαφής
Η International Academy of Astronautics (IAA) έχει δημοσιεύσει πρωτόκολλα: αν ανιχνευτεί σήμα εξωγήινης νοημοσύνης, πρέπει:
- Να επαληθευτεί ανεξάρτητα από πολλαπλά παρατηρητήρια
- Να ενημερωθεί ο ΟΗΕ πριν δοθεί οποιαδήποτε επίσημη αντίδραση
- Να μην απαντηθεί χωρίς διεθνή συναίνεση
- Να διαβιβαστεί η πληροφορία στο κοινό
Αν και αυτά τα πρωτόκολλα δεν είναι νομικά δεσμευτικά, αποτελούν τη συμφωνημένη βάση της επιστημονικής κοινότητας.
Γλώσσα: Τι Μοιραζόμαστε με Εξωγήινους;
Μόνο η μαθηματική λογική είναι κοινή σε οποιονδήποτε νοήμονα πολιτισμό — εξ ου και το μήνυμα Arecibo χρησιμοποιεί δυαδικό κώδικα. Ωστόσο, η ερμηνεία εικόνων ή σχημάτων μπορεί να διαφέρει ριζικά. Το ερώτημα της xenolinguistics — της γλωσσολογίας εξωγήινων — είναι ανοιχτό: δεν ξέρουμε αν θα μπορούμε ποτέ να επικοινωνήσουμε πέρα από βαθιά μαθηματικές έννοιες.
- Kardashev, N. – On the Inevitability and the Possible Structures of Supercivilizations (1964)
- Sagan, C. et al. – The Voyager Golden Record (1977)
- IAA SETI Post-Detection Protocol – Declaration of Principles (2010)
- Hawking, S. – Into the Universe with Stephen Hawking
