Στις 14 Δεκεμβρίου 2025, η iRobot — η εταιρεία που έβαλε τη ρομποτική σκούπα Roomba σε εκατομμύρια σπίτια παγκοσμίως — κατέθεσε αίτηση Chapter 11 bankruptcy. Μετά από 35 χρόνια οραματικής καινοτομίας, την εταιρεία θα εξαγοράσει η κινεζική Shenzhen Picea Robotics — ιρονικά, ο ίδιος κατασκευαστής που ήδη παρήγαγε τα Roomba. Πώς φτάσαμε εδώ;
📖 Διαβάστε περισσότερα: Ρομπότ για Ηλικιωμένους: Βοήθεια στο Σπίτι Χωρίς Ρίσκο
🏫 Από το MIT στο Σαλόνι σας
Η iRobot ιδρύθηκε το 1990 από τρεις ερευνητές του MIT AI Lab: τον Rodney Brooks (καθηγητή ρομποτικής, θρυλική μορφή του χώρου), τον Colin Angle (φοιτητή του) και την Helen Greiner. Ξεκίνησε ως IS Robotics, Inc. στην Καλιφόρνια, μετακόμισε στη Μασαχουσέτη το 1994 και μετονομάστηκε σε iRobot.
Οι πρώτες δουλειές ήταν στρατιωτικές. Το 1998 πήραν συμβόλαιο από τη DARPA για το PackBot — ρομπότ εξουδετέρωσης βομβών. Πάνω από 2.000 PackBot χρησιμοποιήθηκαν στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ψηφιακά δεδομένα από τη Fukushima (το 2011) συλλέχθηκαν από PackBot, ενώ το iRobot Seaglider εντόπισε υποθαλάσσιες δεξαμενές πετρελαίου μετά το Deepwater Horizon. Η iRobot ήταν, κυριολεκτικά, πρωτοποριακή.
Αλλά το προϊόν που άλλαξε τα πάντα ήταν η Roomba. Ο μηχανικός Joe Jones είχε συλλάβει την ιδέα από το 1989 στο MIT, φτιάχνοντας πρωτότυπα από LEGO. Την πρόταση την απέρριψαν η Denning και η Bissell στη δεκαετία του '90 — δεν πίστευαν ότι ο κόσμος θα αγόραζε ρομποτικές σκούπες. Τελικά η S.C. Johnson χρηματοδότησε το project το 1999, αλλά αποσύρθηκε μετά από $1-2 εκατ. επένδυση. Η iRobot συνέχισε μόνη της. Τον Σεπτέμβριο του 2002, το πρώτο Roomba κυκλοφόρησε.
Μέχρι το 2004 είχε πουλήσει 1 εκατομμύριο μονάδες. Μέχρι το 2020: 30+ εκατομμύρια. Η iRobot μπήκε στο NASDAQ το 2005 (ticker: IRBT), εξαγόρασε την Evolution Robotics (2012, σκούπα Mint → Braava), πούλησε το στρατιωτικό τμήμα το 2016 για να εστιάσει στην καταναλωτική ρομποτική. Ήταν η εταιρεία που έβαλε τη λέξη «Roomba» στο λεξιλόγιο του κόσμου.
📖 Διαβάστε περισσότερα: Amazon Ρομπότ Αποθηκών: Αντικαθιστούν Εργάτες;
💰 Η Συμφωνία με την Amazon που Δεν Έγινε Ποτέ
Στις 5 Αυγούστου 2022, η Amazon ανακοίνωσε πρόθεση εξαγοράς της iRobot για $1,7 δισεκατομμύρια. Η συμφωνία φαινόταν τέλεια: η Roomba θα γινόταν μέρος του οικοσυστήματος Alexa και θα πωλούνταν μαζικά μέσω του Amazon.com.
Αλλά οι ρυθμιστικές αρχές δεν συμφώνησαν. Τον Σεπτέμβριο 2022, η αμερικανική FTC ζήτησε περισσότερα στοιχεία, ανησυχώντας για την αγοραστική δύναμη της Amazon και για τα δεδομένα ιδιωτικότητας — η Roomba χαρτογραφεί τα σπίτια των χρηστών, και αυτά τα δεδομένα στα χέρια της Amazon θα ήταν εφιαλτικό σενάριο.
Το χρονολόγιο της αποτυχίας:
- Ιούνιος 2023: Το UK (CMA) εγκρίνει τη συμφωνία
- Ιούλιος 2023: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινά επίσημη έρευνα — φοβάται ότι η Amazon θα περιορίσει τον ανταγωνισμό
- Ιούλιος 2023: Η Amazon μειώνει την προσφορά σε $1,42 δις μετά το νέο χρέος $200 εκ. της iRobot
- Ιανουάριος 2024: Η συμφωνία ακυρώνεται λόγω αντιμονοπωλιακής πίεσης από ΕΕ και ΗΠΑ
Το τίμημα ήταν καταστροφικό για την iRobot. Η Amazon πλήρωσε $94 εκατομμύρια reverse breakup fee, αλλά η iRobot είχε ήδη πάρει χρέος $200 εκατομμυρίων για να επιβιώσει εν αναμονή της έγκρισης. Απολύθηκε το 31% των εργαζομένων. Ο συν-ιδρυτής και CEO Colin Angle — που ηγείτο της εταιρείας από την ίδρυσή της — αποχώρησε.
📉 Η Κατρακύλα
Ο νέος CEO Gary Cohen ανέλαβε τον Μάιο 2024 μια εταιρεία σε ελεύθερη πτώση. Οι αριθμοί του 2023 ήταν αμείλικτοι: έσοδα $891 εκ. (μειωμένα), καθαρή ζημία $305 εκ., λειτουργική ζημία $264 εκ. Με 1.113 εργαζόμενους (τα μισά από πριν), η iRobot προσπαθούσε να επιβιώσει σε μια αγορά που την είχε ξεπεράσει.
📖 Διαβάστε περισσότερα: Kawasaki Corleo: Το Ρομποτικό Άλογο Υδρογόνου του 2035
Γιατί; Επειδή όσο η iRobot περίμενε την έγκριση της Amazon (18 μήνες!), οι Κινέζοι ανταγωνιστές κατέκλυσαν την αγορά. Η Roborock (στηριζόμενη από την Xiaomi), η Ecovacs και άλλες κινεζικές εταιρείες προσέφεραν ρομποτικές σκούπες με ίδιες ή καλύτερες δυνατότητες σε χαμηλότερες τιμές. Η iRobot, παγιδευμένη στην αναμονή της εξαγοράς, δεν μπορούσε να επενδύσει σε καινοτομία ή να μειώσει τιμές.
Το πιο σκοτεινό κεφάλαιο; Το 2020, εικόνες από αναπτυξιακές εκδόσεις του Roomba J7 — συμπεριλαμβανομένης μιας γυναίκας στην τουαλέτα — δημοσιεύτηκαν σε Facebook από εργαζόμενους της Scale AI στη Βενεζουέλα. Η iRobot είχε μοιραστεί ~2 εκατ. εικόνες για εκπαίδευση AI. Το MIT Technology Review αποκάλυψε το σκάνδαλο. Κακή δημοσιότητα σε ήδη δύσκολες στιγμές.
📜 Πτώχευση: 14 Δεκεμβρίου 2025
Τελικά, στις 14 Δεκεμβρίου 2025, η iRobot κατέθεσε αίτηση Chapter 11. Δεν πρόκειται για εκκαθάριση (αυτό θα ήταν Chapter 7) — πρόκειται για αναδιάρθρωση υπό δικαστική προστασία, με στόχο την εξαγορά από τις Shenzhen Picea Robotics και Santrum Hong Kong.
Η ειρωνεία είναι βαθιά. Η Picea Robotics είναι ακριβώς η εταιρεία που ήδη κατασκεύαζε τα Roomba για λογαριασμό της iRobot. Ο κατασκευαστής αγοράζει τον πελάτη. Από το εργοστάσιο της Γκουανγκτόνγκ στο MIT του Bedford, Massachusetts — και τώρα πίσω στο εργοστάσιο της Γκουανγκτόνγκ.
📖 Διαβάστε περισσότερα: Ρομπότ Φύλακες Σπιτιού: AI Ασφάλεια 24/7
🤔 Τι Πήγε Στραβά;
Η πτώση της iRobot δεν ήταν αποτέλεσμα ενός λάθους — ήταν σωρευτική.
Πρώτο, η εταιρεία αγνόησε τον κινεζικό ανταγωνισμό. Όταν το Roomba μπήκε στην αγορά το 2002, δεν είχε ανταγωνισμό. Μέχρι το 2020, είχε δεκάδες. Η Roborock (IPO 2020 στο STAR Market, στήριξη Xiaomi), η Ecovacs και άλλες πρόσφεραν καλύτερα specs σε πιο χαμηλή τιμή.
Δεύτερο, η αναμονή της εξαγοράς πάγωσε τη στρατηγική. Για 18 μήνες (Αύγουστος 2022 – Ιανουάριος 2024), η iRobot δεν μπορούσε να κάνει ουσιαστικές κινήσεις — δεν μπορούσε να επενδύσει, να εξαγοράσει, να αλλάξει στρατηγική. Ήταν σε limbo ενώ οι ανταγωνιστές τρέχαν.
Τρίτο, η premium τιμολόγηση δεν δικαιολογούνταν πια. Το Roomba Combo 10 Max (το premium μοντέλο του 2024) κυκλοφόρησε στα $1.399. Αντίστοιχες σκούπες από την Roborock ή Ecovacs κοστίζουν $400-800 με παρόμοια ή ανώτερα χαρακτηριστικά.
Οι 3 Λόγοι της Πτώσης
- Κινεζικός ανταγωνισμός: Roborock, Ecovacs, Dreame — καλύτερα specs, μισή τιμή
- 18 μήνες παράλυση: Καμία ουσιαστική κίνηση ενώ περίμεναν την Amazon
- Χρέος και ζημιές: $200 εκ. νέο χρέος + $305 εκ. καθαρή ζημία το 2023
🔮 Το Μέλλον της Roomba
Η Roomba δεν πεθαίνει — αλλάζει χέρια. Η Picea Robotics γνωρίζει το προϊόν καλύτερα από οποιονδήποτε — το κατασκευάζει εδώ και χρόνια. Η ερώτηση είναι αν το brand iRobot θα διατηρήσει την premium ταυτότητά του ή θα γίνει άλλο ένα κινεζικό προϊόν με αμερικανική ετικέτα.
Αυτό που είναι σίγουρο: η iRobot που γεννήθηκε στο MIT το 1990, που έστειλε ρομπότ στη Fukushima, που έβαλε τη ρομποτική σε εκατομμύρια σαλόνια — αυτή η iRobot δεν υπάρχει πια. Αυτό που θα πάρει τη θέση της είναι κάτι διαφορετικό. Καλύτερο, χειρότερο — σίγουρα διαφορετικό.
