Donner Party: Η τραγική ιστορία των αποίκων που έφαγαν ο ένας τον άλλον για να επιβιώσουν

Τον Μάιο του 1846, μια ομάδα 87 αποίκων ξεκίνησε από το Independence του Missouri προς τη «Γη της Επαγγελίας» — την Καλιφόρνια. Ήταν οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένους, αμάξια γεμάτα υπάρχοντα και όνειρα. Ο αρχηγός τους, ο George Donner, είχε ακούσει για μια συντομότερη διαδρομή. Αυτή η «συντομία» θα τους κόστιζε τα πάντα. Πέντε μήνες αργότερα, εγκλωβισμένοι στα χιόνια της Sierra Nevada, θα αντιμετώπιζαν μια απόφαση που κανένας άνθρωπος δεν θα έπρεπε ποτέ να πάρει.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Η ομάδα ράγκμπι που επέζησε 72 μέρες στις Άνδεις

Η ομάδα του George Donner ξεκίνησε από το Independence του Missouri στις 12 Μαΐου 1846. Αποτελούνταν κυρίως από οικογένειες αγροτών — κάποιοι ήταν εύποροι, κάποιοι δεν είχαν σχεδόν τίποτα εκτός από τα ρούχα τους. Ο Donner, ένας 62χρονος αγρότης από το Illinois, ηγείτο ενός καραβανιού με 23 αμάξια και βόδια.

Ο σχεδιασμός ήταν απλός: θα ακολουθούσαν το Oregon Trail μέχρι τα Rocky Mountains και μετά θα κατέβαιναν νότια προς την Καλιφόρνια. Ο χρόνος ήταν σφιχτός — έπρεπε να περάσουν τη Sierra Nevada πριν πέσουν τα πρώτα χιόνια τον Νοέμβριο. Είχαν περίπου πέντε μήνες.

Στο Fort Bridger, στο σημερινό Wyoming, η ομάδα βρήκε ένα φυλλάδιο του Lansford Hastings. Ο Hastings υποσχόταν μια «νέα διαδρομή» νοτιότερα, που θα έκοβε εκατοντάδες χιλιόμετρα και εβδομάδες ταξιδιού. Η πραγματικότητα ήταν ότι ο Hastings δεν είχε διασχίσει ποτέ ο ίδιος αυτό το μονοπάτι με αμάξια.

Ο Donner πείστηκε. Παρά τις προειδοποιήσεις πεπειραμένων οδηγών, η ομάδα στράφηκε νότια. Η απόφαση αυτή τους κόστισε τρεις κρίσιμες εβδομάδες. Αντί για ανοιχτές πεδιάδες, βρήκαν άγρια φαράγγια, πυκνά δάση που έπρεπε να κόψουν δέντρο δέντρο, και τη Μεγάλη Αλατώδη Έρημο — 130 χιλιόμετρα χωρίς νερό.

Μέχρι τον Οκτώβριο, η ομάδα είχε χάσει πολύτιμο χρόνο, πολλά ζώα, και αρκετά μέλη. Ήδη είχε σημειωθεί ο πρώτος θάνατος — και η πρώτη βίαιη σύγκρουση. Ο John Snyder, ένας κτηνοτρόφος, δολοφονήθηκε σε καβγά με τον James Reed. Ο Reed εξορίστηκε από την ομάδα και αναγκάστηκε να συνεχίσει μόνος, χωρίς τρόφιμα.

Ο Lewis Keseberg, ένας Γερμανός μετανάστης, εγκαταλείφθηκε μετά τον πρώτο τραυματισμό. Ένας ηλικιωμένος αφέθηκε πίσω να πεθάνει στην έρημο. Η ομάδα αποσυντέθηκε σιγά σιγά. Δεν ήταν πλέον μια ομάδα — ήταν ξεχωριστές οικογένειες που προσπαθούσαν να σωθούν μόνες τους.

Στις 28 Οκτωβρίου, η ομάδα έφτασε στη λίμνη Truckee (σημερινή Donner Lake), στους πρόποδες της Sierra Nevada. Χρειάζονταν μόνο ένα πέρασμα — το Donner Pass, σε υψόμετρο 2.200 μέτρων. Ήταν η τελευταία εμπόδιο πριν τους πράσινους λόφους της Καλιφόρνιας.

Αλλά το χιόνι ήρθε νωρίτερα. Μια καταιγίδα τύλιξε το πέρασμα σε τρία μέτρα χιόνι μέσα σε μία νύχτα. Δοκίμασαν τρεις φορές να ανέβουν. Κάθε φορά αποτύγχαναν. Τα αμάξια δεν μπορούσαν να περάσουν, τα βόδια γλιστρούσαν στον πάγο. Στις 4 Νοεμβρίου, η ομάδα αποδέχτηκε το αναπόφευκτο: θα ξεχείμαζαν εκεί.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Η γυναίκα που επέζησε μόνη σε αρκτικό νησί

Η ομάδα χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: ένα δίπλα στη λίμνη και ένα πιο πίσω, όπου βρίσκονταν οι οικογένειες Donner. Έχτισαν πρόχειρα καταφύγια από κλαδιά πεύκων, δέρματα βοδιών, και πέτρες. Η θερμοκρασία έπεφτε στους -20°C.

Τα τρόφιμα τελείωσαν σε λίγες εβδομάδες. Πρώτα έσφαξαν τα εναπομείναντα ζώα. Μετά έβρασαν δέρματα βοδιών — τα μαλάκωναν σε νερό και τα μασούσαν ώρες ολόκληρες. Έφαγαν φλοιούς δέντρων, ρίζες, κλαδιά πεύκου. Τα παιδιά έκλαιγαν αδιάκοπα από την πείνα.

Ο χειμώνας του 1846-47 ήταν εξαιρετικά βαρύς. Το χιόνι έφτασε τα 7 μέτρα. Τα καταφύγια θάφτηκαν εντελώς — οι άποικοι ζούσαν κυριολεκτικά κάτω από το χιόνι, σε σπηλιές που έσκαβαν γύρω από τις πρόχειρες καλύβες τους.

Στις 16 Δεκεμβρίου, 15 από τα πιο γερά μέλη — 10 άνδρες και 5 γυναίκες — αποφάσισαν να δοκιμάσουν το αδύνατο: να περάσουν τη Sierra Nevada με αυτοσχέδια πλέγματα χιονιού στα πόδια. Αποκαλέστηκαν «The Forlorn Hope» — Η Απελπισμένη Ελπίδα.

Τα πράγματα πήγαν τρομερά. Μετά από μία εβδομάδα, τα τρόφιμα είχαν εξαντληθεί. Γύρω στα Χριστούγεννα, ένας μετά τον άλλο, μέλη της ομάδας πέθαιναν. Οι εναπομείναντες, στα πρόθυρα θανάτου από πείνα, πήραν μια αδιανόητη απόφαση: έφαγαν τη σάρκα των νεκρών συντρόφων τους.

Πίσω στα στρατόπεδα, η κατάσταση ήταν εξίσου τρομακτική. Ο πρώτος που πέθανε ήταν ο Baylis Williams, στις 15 Δεκεμβρίου. Ακολούθησαν πολλοί ακόμα. Στις αρχές Ιανουαρίου, κάποιοι άποικοι αποφάσισαν να φάνε τους νεκρούς. Δεν ήταν μια απόφαση που πάρθηκε εύκολα — ήταν η τελευταία δυνατότητα πριν τον θάνατο.

Η Tamsen Donner, σύζυγος του George, αρνήθηκε να φάει ανθρώπινη σάρκα ακόμα και στα πρόθυρα θανάτου. Ο Patrick Breen, που κρατούσε ημερολόγιο, κατέγραφε τους θανάτους με τρομακτική ψυχραιμία: «Mrs. Murphy είπε ότι θα αρχίσει να τρώει τον Milt. Δεν τη σταμάτησα.»

Τα παιδιά ήταν τα πιο τρωτά. Πολλά ήταν τόσο αδύναμα που δεν μπορούσαν να σηκωθούν. Η μητρική αγάπη ήταν η τελευταία δύναμη που τα κρατούσε ζωντανά — οι μητέρες έδιναν δικά τους μερίδια στα παιδιά, βάζοντας τον εαυτό τους σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Ο ναυαγός που επέζησε 133 μέρες μόνος σε σχεδία

Η πρώτη αποστολή διάσωσης έφτασε στις 18 Φεβρουαρίου 1847. Ήταν 7 άνδρες από το Sutter's Fort στην Καλιφόρνια, που ανέβηκαν τη Sierra Nevada μέσα σε βαθύ χιόνι. Αυτό που βρήκαν ήταν ένα θέαμα φρίκης: σκελετωμένο ανθρώπινο σώμα κρεμασμένο δίπλα σε πρόχειρη εστία, παιδιά με πρησμένες κοιλιές, γυναίκες που δεν μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους.

Χρειάστηκαν συνολικά τέσσερις αποστολές διάσωσης από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Κάθε αποστολή πάλευε με τις ίδιες τρομακτικές συνθήκες — βαθύ χιόνι, χιονοστιβάδες, κρύο. Κάποιοι από τους διασώστες κινδύνευσαν και οι ίδιοι να πεθάνουν.

Η τελευταία αποστολή διάσωσης έφτασε τον Απρίλιο και βρήκε μόνο έναν άνθρωπο ζωντανό: τον Lewis Keseberg. Γύρω του βρέθηκαν ανθρώπινα οστά και ένα καζάνι με ανθρώπινη σάρκα. Ο Keseberg παραδέχθηκε ότι είχε φάει τους νεκρούς συντρόφους του, αλλά αρνήθηκε ότι σκότωσε κανέναν.

Συγκεκριμένα, η μοίρα της Tamsen Donner παραμένει μυστήριο. Ήταν ζωντανή κατά την τρίτη αποστολή αλλά αρνήθηκε να φύγει, επιλέγοντας να μείνει δίπλα στον ετοιμοθάνατο σύζυγό της. Όταν η τέταρτη αποστολή έφτασε, ο Keseberg ήταν ο μόνος ζωντανός. Ισχυρίστηκε ότι η Tamsen πέθανε μόνη στο κρύο.

Ο Keseberg βασανίστηκε από το στίγμα του κανιβαλισμού για ολόκληρη τη ζωή του. Τον αποκαλούσαν «κανίβαλο» δημόσια. Πέθανε το 1895, σε ηλικία 81 ετών, φτωχός και εντελώς μόνος, χωρίς ποτέ να αποκαθαρθεί πλήρως το όνομά του.

Από τους 87 αρχικούς αποίκους, επέζησαν 48. Τα περισσότερα παιδιά σώθηκαν — σε μεγάλο βαθμό χάρη στις μητέρες τους, που θυσίασαν τα πάντα. Οι γυναίκες επέζησαν σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από τους άνδρες — ένα φαινόμενο που μελετάται ακόμα σήμερα από βιολόγους.

Η λίμνη Truckee μετονομάστηκε σε Donner Lake. Στο σημείο υπάρχει σήμερα μνημείο και μουσείο. Η ιστορία του Donner Party έγινε σύμβολο τόσο της ανθρώπινης αντοχής όσο και των σκοτεινών ορίων που την συνοδεύουν.

Η σύγχρονη αρχαιολογία έχει επιστρέψει στην τοποθεσία πολλές φορές. Ανασκαφές στο Alder Creek (στρατόπεδο Donner) το 2003-2004 βρήκαν μαγειρεμένα οστά — αλλά δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί αν ήταν ανθρώπινα ή ζωικά. Η αλήθεια, σε ορισμένα κρίσιμα σημεία, παραμένει θαμμένη στο χιόνι.