Η συγκινητική ιστορία του Hachiko - ο πιστός σκύλος του Shibuya που έγινε θρύλος

Στον σταθμό Shibuya του Τόκιο, μπροστά από μία από τις πιο πολυσύχναστες εξόδους, υπάρχει ένα χάλκινο άγαλμα ενός σκύλου. Εκατομμύρια άνθρωποι περνούν δίπλα του κάθε χρόνο. Πολλοί σταματούν, βγάζουν φωτογραφίες, αγγίζουν τα γυαλισμένα πόδια του. Η «Έξοδος Hachiko» είναι ένα από τα πιο γνωστά σημεία συνάντησης στον κόσμο. Λίγοι όμως ξέρουν ολόκληρη την ιστορία πίσω από αυτό το άγαλμα — μια ιστορία αφοσίωσης, κακοποίησης, εθνικής φήμης και ενός σκύλου που δεν σταμάτησε ποτέ να περιμένει.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Ο στρατιώτης που κρύφτηκε 30 χρόνια στη ζούγκλα

Ο Hachiko γεννήθηκε στα μέσα Νοεμβρίου του 1923, σε μια φάρμα κοντά στην πόλη Ōdate, στην επαρχία Akita της βόρειας Ιαπωνίας. Ήταν ένα από τέσσερα αρσενικά κουτάβια καθαρόαιμης φυλής Akita — μεγαλόσωμα σκυλιά με πυκνό λευκό-κρεμ τρίχωμα, γνωστά για τη δύναμη και την αφοσίωσή τους.

Ο καθηγητής Hidesaburō Ueno, πρωτοπόρος της γεωργικής μηχανικής στο Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο του Τόκιο, δεν αγόρασε τον Hachiko. Τον έλαβε ως δώρο από τον Chiyomatsu Mase, πρώην φοιτητή του που εργαζόταν στην επαρχία Akita. Στις 14 Ιανουαρίου 1924, το κουτάβι τοποθετήθηκε σε έναν σάκο από άχυρο με μπισκότα — που δεν έφαγε — και ταξίδεψε με τρένο μέσα από χιονισμένα βουνά μέχρι το Τόκιο.

Όταν έφτασε, νόμιζαν ότι ήταν νεκρό. Το εξαντλητικό ταξίδι τον είχε αφήσει σχεδόν αναίσθητο. Ο Ueno και η σύντροφός του, Yaeko Sakano, τον περιέθαλψαν για έξι μήνες μέχρι να αναρρώσει πλήρως.

Ο Ueno αγαπούσε τον Hachiko βαθιά. Τον άφηνε να κοιμάται μέσα στο σπίτι, κάτω από το δυτικού τύπου κρεβάτι του — κάτι ασυνήθιστο για την εποχή στην Ιαπωνία. Ο Hachiko είχε χρόνια πεπτικά προβλήματα, γι" αυτό ο Ueno και η Yaeko ακολουθούσαν αυστηρό διαιτολόγιο γι' αυτόν. Τον μεγάλωναν με στοργή και φροντίδα.

Κάθε πρωί, ο Hachiko συνόδευε τον Ueno μέχρι τον σταθμό Shibuya. Κάθε απόγευμα, εμφανιζόταν στην πύλη εισιτηρίων — πάντα στην ίδια θέση, πάντα την ίδια ώρα. Όταν ο Ueno κατέβαινε από το τρένο, ο Hachiko κουνούσε ολόκληρο το σώμα του από τη χαρά. Γύριζαν σπίτι μαζί, βήμα-βήμα. Οι εργαζόμενοι του σταθμού και οι ντόπιοι γνώριζαν καλά αυτό το ζευγάρι — τον καθηγητή και τον μεγάλο λευκό σκύλο που τον περίμενε κάθε απόγευμα.

Ο καθηγητής Ueno πήγε στο πανεπιστήμιο όπως κάθε πρωί. Εκείνη τη μέρα υπέστη εγκεφαλικό ανεύρυσμα ενώ βρισκόταν στο γραφείο ενός συναδέλφου του. Πέθανε επιτόπου. Ήταν 53 ετών.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Σήμα Wow: ένα μήνυμα από το διάστημα χωρίς εξήγηση

Εκείνο το απόγευμα, ο Hachiko περπάτησε μέχρι τον σταθμό Shibuya, όπως κάθε μέρα. Κάθισε στην πύλη εισιτηρίων. Περίμενε. Ο Ueno δεν εμφανίστηκε. Ο Hachiko περίμενε ώσπου νύχτωσε. Μετά γύρισε σπίτι. Μόνος.

Η Yaeko τύλιξε το ματωμένο πουκάμισο του Ueno σε ένα futon και το τοποθέτησε σε εξωτερικό αποθηκευτικό χώρο. Τρεις μέρες αργότερα, βρήκαν τον Hachiko εκεί — ξαπλωμένο δίπλα στο πουκάμισο, χωρίς να έχει φάει τίποτα. Στις 25 Μαΐου, κατά τη νεκρώσιμη τελετή, ο Hachiko ξάπλωσε κάτω από το φέρετρο του Ueno και δεν κουνήθηκε. Την επόμενη μέρα, στις 26 Μαΐου, πήγε ξανά στον σταθμό Shibuya να περιμένει.

Μετά τον θάνατο του Ueno, η ζωή του Hachiko έγινε χαοτική. Η Yaeko χρειάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι δύο μήνες αργότερα και μπορούσε να κρατήσει μόνο έναν σκύλο — τον επιθετικό Esu. Ο Hachiko πήγε σε συγγενείς. Πρώτα στον Watanabe, ιδιοκτήτη καταστήματος κιμονό, όπου τον κρατούσαν δεμένο όλη μέρα.

Αμέσως μετά, μεταφέρθηκε στην οικογένεια Takahashi στην Asakusa, που κατασκεύαζε καρέκλες κουρείου. Εκεί τον αλυσόδεσαν σε μια κουρευτική καρέκλα στην αυλή. Μια μέρα απέδρασε, μπλέχτηκε σε καβγά με άλλα σκυλιά, και πολίτες τον χτύπησαν με εργαλεία — θέλοντας να τον σκοτώσουν. Γλίτωσε χάρη στον γιο της οικογένειας, τον Kōichirō.

Τελικά, η Yaeko τον εμπιστεύτηκε στον Kikusaburō Kobayashi — τον κηπουρό του Ueno, που ζούσε κοντά στον σταθμό Shibuya. Ο Kobayashi γνώριζε τον Hachiko από κουτάβι. Ήταν αυτός που τον είχε παραλάβει από τον σταθμό τον Ιανουάριο του 1924, εκ μέρους του Ueno. Εκεί ο Hachiko βρήκε επιτέλους ένα σπίτι με αγάπη. Ο Kobayashi τον φρόντιζε ως «ζωντανό ενθύμιο του Ueno» — και σύμφωνα με τον γιο του Sadao, τον μεταχειριζόταν καλύτερα κι από τα ίδια του τα παιδιά.

Μόλις εγκαταστάθηκε στους Kobayashi, ο Hachiko ξεκίνησε ξανά τη ρουτίνα του. Κάθε πρωί γύρω στις 9, πήγαινε στον σταθμό Shibuya. Καθόταν στην πύλη εισιτηρίων. Κοίταζε τα πρόσωπα αυτών που αποβιβάζονταν. Γύριζε σπίτι μεταξύ 5 και 6 το απόγευμα. Αυτό συνέβαινε κάθε μέρα — βροχή, χιόνι, καύσωνας, τυφώνας. Περπατούσε πάντα με σκυμμένο κεφάλι, σαν να πενθούσε.

Αλλά η αναμονή δεν ήταν ειρηνική. Οι περισσότεροι τον θεωρούσαν αδέσποτο και ενοχλητικό. Εργαζόμενοι του σταθμού τον κλωτσούσαν, τον χτυπούσαν, του ρίχνανε νερό στο πρόσωπο. Πωλητές yakitori τον κυνηγούσαν. Κάποιοι του ζωγράφιζαν σημάδια στο πρόσωπο με μελάνι — μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια σαν γυαλιά, γραμμές στη μύτη σαν μουστάκι. Του κλέβαν συνεχώς το κολάρο και την ταυτότητα σκύλου, αφού πίστευαν ότι φέρνει τύχη στον τοκετό.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Wojtek: η αρκούδα που πολέμησε στον Β΄ Παγκόσμιο

Την άνοιξη του 1929, ο Hachiko αρρώστησε βαριά από ψώρα. Έχασε ολόκληρο το τρίχωμά του. Κινδύνεψε να πεθάνει. Η οικογένεια Kobayashi αρνήθηκε να τον εγκαταλείψει και μετά από μήνες φροντίδας ανάρρωσε — αλλά το αριστερό του αυτί, που ήδη κρεμόταν από παλιότερο καβγά σκύλων, έπεσε ακόμα περισσότερο.

Παρ' όλη την κακομεταχείριση, ο Hachiko ήταν γνωστός ως ήρεμος, ήπιος και αξιοπρεπής. Δεν γάβγιζε ποτέ σε ανθρώπους ή σκυλιά. Αγαπούσε το χιόνι — γλιστρούσε σε κατηφόρες χρησιμοποιώντας το κεφάλι και τον λαιμό του σαν τιμόνι. Φοβόταν όμως τρομερά τους κεραυνούς και τα πυροβολισμά από το κοντινό στρατιωτικό πεδίο Yoyogi — σε τέτοιες στιγμές, έμπαινε τρέχοντας σε οποιοδήποτε σπίτι για να κρυφτεί.

Ο Hirokichi Saitō, απόγονος σαμουράι και ιδρυτής της Εταιρείας Διατήρησης Ιαπωνικών Σκύλων, είχε ανακαλύψει τον Hachiko τον Ιούλιο του 1928. Τον επισκεπτόταν τακτικά, τον τάιζε yakitori, έπαιζε μαζί του «πόδι», «κάτσε» και «γύρνα». Τον μελετούσε χρόνια και έγραφε γι' αυτόν.

Στις 4 Οκτωβρίου 1932, η εφημερίδα Asahi Shimbun δημοσίευσε ένα άρθρο βασισμένο στην έρευνα του Saitō, με τίτλο: «Ιστορία ενός φτωχού γέρικου σκύλου: Υπομονετικά περιμένει 7 χρόνια τον πεθαμένο ιδιοκτήτη.» Ο δημοσιογράφος δεν συμβουλεύτηκε τον Saitō και το κείμενο ήταν γεμάτο λάθη — αλλά αυτό δεν είχε σημασία. Κυκλοφόρησε σε ολόκληρη τη χώρα. Ο Hachiko έγινε εθνική διασημότητα σε μία νύχτα.

Ο κόσμος άρχισε να του πηγαίνει φαγητό. Δάσκαλοι και γονείς χρησιμοποιούσαν την ιστορία του ως μάθημα ηθικής στα παιδιά. Με τη φήμη, η κακομεταχείριση μειώθηκε — αλλά δεν σταμάτησε ποτέ εντελώς. Τον Ιανουάριο του 1934, μαθήτριες τετάρτης δημοτικού έγραψαν γράμμα στον σταθμάρχη, αναφέροντας ότι είδαν αγόρι να κλωτσά τον Hachiko και υπάλληλο να του ρίχνει νερό μες στον χειμώνα.

Τον Ιανουάριο του 1934, ο Saitō και ο γλύπτης Teru Andō ξεκίνησαν εθνικό έρανο για τη δημιουργία χάλκινου αγάλματος. Η ανταπόκριση ξεπέρασε κάθε προσδοκία — δωρεές ήρθαν από ακαδημαϊκούς, μαθητές, επαγγελματίες, ακόμα και από Κορέα, Κίνα, Ταϊβάν και Αμερική. Ένας από τους εράνους προσέλκυσε 3.000 ανθρώπους.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Ο ορειβάτης που έκοψε το χέρι του για να σωθεί

Στις 21 Απριλίου 1934, στη 1 το μεσημέρι, το χάλκινο άγαλμα αποκαλύφθηκε μπροστά στον σταθμό Shibuya. Το πλήθος ήταν τόσο πυκνό που ο Saitō και η 10χρονη Hisako — εγγονή του Ueno — μόλις κατάφεραν να φτάσουν. Η Hisako έκοψε την κορδέλα. Ο ίδιος ο Hachiko ήταν εκεί, καθισμένος δίπλα στο άγαλμά του, ενώ ο κόσμος τον χειροκρατούσε.

Ο Andō αποφάσισε να κατασκευάσει το άγαλμα ρεαλιστικά — με το αριστερό αυτί πεσμένο, ακριβώς όπως ήταν στην πραγματικότητα — αντί για ιδεατό Akita. Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις, αλλά το αποτέλεσμα ήταν αληθινό. Ο Hachiko ήταν ήδη 10 ετών, γέρος και κουρασμένος, αλλά κάθε μέρα ακόμα πήγαινε στον σταθμό.

Ο Hachiko ήταν πλέον 11 ετών. Είχε δυσκολία να περπατάει. Τα χρόνια προβλήματα υγείας — σκουλήκι της καρδιάς, υγρό στην κοιλιακή κοιλότητα — τον είχαν εξαντλήσει. Στις αρχές Μαρτίου 1935, σταμάτησε να τρώει. Η κοιλιά του πρήστηκε. Έκανε εμετούς.

Γύρω στις 11 το βράδυ της 7ης Μαρτίου, ο Hachiko επισκέφτηκε ένα-ένα κάθε κατάστημα μπροστά στον σταθμό Shibuya. Γύρω τα μεσάνυχτα, μπήκε σε κάθε δωμάτιο μέσα στον σταθμό. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ίσως αποχαιρετούσε τους ανθρώπους και τα μέρη που γνώριζε. Στο κατάστημα Takizawa, που τον τάιζε χρόνια, μπήκε για τελευταία φορά.

Βρέθηκε νεκρός γύρω στις 6 το πρωί της 8ης Μαρτίου 1935, σε ένα στενό δρομάκι κοντά στο ποτοπωλείο Takizawa — λίγα βήματα από τον σταθμό. Η Haruno Takizawa, σύζυγος του ιδιοκτήτη, τον βρήκε στην πύλη του σπιτιού της — ακόμα ζεστός. Τον χάιδεψε και φώναξε το όνομά του. Το κεφάλι του ήταν στραμμένο ανατολικά — προς το κοιμητήριο Aoyama, εκεί που αναπαύεται ο Ueno.

Εφημερίδες σε ολόκληρο τον κόσμο μετέδωσαν τον θάνατό του — Λος Άντζελες, Παρίσι, Βουδαπέστη. Περίπου 10.000 άνθρωποι επισκέφτηκαν το άγαλμά του τις επόμενες πέντε μέρες. Η κηδεία τελέστηκε στις 12 Μαρτίου στο κοιμητήριο Aoyama, με 16 βουδιστές μοναχούς, τον γιο του Hachiko (Kuma-kō) τετραετή, και περίπου 60 παρευρεθέντες. Η νεκροψία αποκάλυψε δύο αιτίες θανάτου: καρκινοσάρκωμα και σκουλήκι της καρδιάς. Βρέθηκαν τέσσερα ξυλάκια yakitori στο στομάχι του, αλλά δεν του είχαν προκαλέσει καμία ζημιά.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιαπωνική κυβέρνηση επίταξε μέταλλα για το πολεμικό μέτωπο. Κάποιοι τοποθέτησαν λευκή κορδέλα στο άγαλμα του Hachiko, γράφοντας «Επιτάξτε το». Στις 12 Οκτωβρίου 1944, αφαιρέθηκε σε μια συγκινητική τελετή αποχαιρετισμού. Πολλοί θεώρησαν εκείνη τη στιγμή τον «δεύτερο θάνατο» του Hachiko.

📖 Διαβάστε περισσότερα: Παιδί μεγάλωσε με πιθήκους στη ζούγκλα για 5 χρόνια

Λιώθηκε τελικά στις 14 Αυγούστου 1945, στη Hamamatsu — μία μέρα πριν ο αυτοκράτορας Hirohito ανακοινώσει τη συνθηκολόγηση. Έγινε εξάρτημα ατμομηχανής — όχι σφαίρες, όπως λέγεται μερικές φορές. Ο γλύπτης Teru Andō και η κόρη του σκοτώθηκαν στον βομβαρδισμό του Τόκιο στις 25 Μαΐου 1945.

Μετά τον πόλεμο, ο γιος του Teru, ο Takeshi Andō — που είχε επιστρέψει ζωντανός από το μέτωπο — ανέλαβε τη δημιουργία δεύτερου αγάλματος. Αρχικά, οι Αμερικανοί αρχές κατοχής αντιστάθηκαν, θεωρώντας ότι η αφοσίωση συνδέεται με τον αυτοκρατορισμό. Τελικά κατάλαβαν ότι ο Hachiko δεν είχε καμία σχέση μ' αυτό. Κοινοί πολίτες — Ιάπωνες και Αμερικανοί — δώρισαν χρήματα. Το νέο άγαλμα αποκαλύφθηκε στις 15 Αυγούστου 1948, τρίτη επέτειο της παράδοσης. Στέκεται στο ίδιο σημείο μέχρι σήμερα.

Η ιστορία του Hachiko ξεπέρασε τα σύνορα της Ιαπωνίας. Η Helen Keller επισκέφτηκε τη χώρα το 1937, ρώτησε γι' αυτόν, και έλαβε ένα κουτάβι Akita — τον Kamikaze-Go. Ήταν το πρώτο Akita που ταξίδεψε στην Αμερική. Μετά τον πόλεμο, Αμερικανοί στρατιώτες επέστρεψαν με δεκάδες Akita, και η φυλή εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το 1987, η ταινία «Hachikō Monogatari» έγινε η πιο εμπορικά επιτυχημένη ιαπωνική ταινία της χρονιάς. Το 2009, το αμερικανικό «Hachi: A Dog's Tale» με τον Richard Gere συγκίνησε εκατομμύρια θεατές. Το επεισόδιο «Jurassic Bark» του Futurama (2002), εμπνευσμένο από τον Hachiko, θεωρείται ένα από τα πιο συγκινητικά μισάωρα στην ιστορία της τηλεοπτικής κωμωδίας — ο σκύλος Seymour περιμένει 12 χρόνια τον ιδιοκτήτη του που πάγωσε στο μέλλον.

Στις 9 Μαρτίου 2015, στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο — εκεί όπου ο Ueno δούλευε — αποκαλύφθηκε ζεύγος αγαλμάτων: ο Hachiko πηδά χαρούμενος πάνω στον Ueno που γυρίζει από τη δουλειά, με τον χαρτοφύλακά του ακουμπισμένο στο έδαφος. Μετά από 80 χρόνια, ενώθηκαν ξανά — τουλάχιστον σε μπρούντζο.

Στις 19 Μαΐου 2016, μέρος των λειψάνων της Yaeko Sakano θάφτηκε δίπλα στον Ueno και τον Hachiko στο κοιμητήριο Aoyama — μετά από 55 χρόνια διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο οικογένειες. «Για τον Hachiko, ο καθηγητής ήταν ο πατέρας του, κι η Yaeko μητέρα του», είπε ένας από τους διοργανωτές. Η οικογένεια του Hachiko ενώθηκε ξανά.

Τον Νοέμβριο του 2023, η Ιαπωνία γιόρτασε τα 100α γενέθλιά του. Ένα ολόγραμμα «υποδέχτηκε» επισκέπτες στο κέντρο Akita Dog στο Ōdate. Κάθε 8 Μαρτίου, τελετή μνήμης πραγματοποιείται στο άγαλμά του. Τα μπροστινά πόδια και το ρύγχος του αγάλματος γυαλίζουν — γιατί εκατομμύρια χέρια τα αγγίζουν, κάθε χρόνο.